Glaasje Port?

Naast mijn werk als wijndocent verzorg ik regelmatig portworkshops. Gelukkig kunnen steeds meer mensen van jong tot oud goede port waarderen en het enthousiasme is groot op zo’n proeverij. Meestal vraag ik tijdens zo’n avond of iemand een Ruby of een Tawny is. Bij een Ruby moet je denken aan een diepgekleurde rode Port die ruikt naar rijp donkerrood fruit zoals bramen en zwarte bessen en bij een Tawny port heb je het over een houtgerijpte wijn met notige en karamelachtige tonen. Weet jij het al? Ik houd zelf meer van een Tawny en je kunt me ’s nachts  wakker maken als je een fles van 20 jaar oud opentrekt.  Wat een genot!

SMAAKPROFIELEN

Het is op dit moment een nieuwe trend bij supermarkten en wijn (web) winkels om je smaakprofiel op het gebied van wijn te ontdekken en dat is nog niet zo’n gek idee. Zo kun je beter verkennen wat je lekker vindt en wat de alternatieven zijn als je eens iets anders dan een sauvignon blanc of chardonnay wilt drinken. Een onderscheid tussen Ruby en Tawny is ook zo’n hulpmiddel waarmee je je keus gemakkelijker kunt maken.

VINTAGE PORT

In Nederland zijn niet alleen de Zeeuwen zuunig, want de gemiddelde Nederlander koopt vooral goedkope port beneden de 5 euro in de supermarkt. De portproducent krijgt eigenlijk net zijn kostprijs vergoed. Daar probeer ik een klein beetje iets aan te veranderen. Bij mij ontdek je wat houtrijping met een port doet, hoe de port bij toeval is ontstaan door een ontdekking van de Engelsen en wat het verschil is tussen een witte en een rode port. En waarom een Vintage port zo bijzonder is.

PORTWORKSHOP

Port is een versterkte wijn van ongeveer 20 procent alcohol en behoorlijk zoet. Dit vraagt om iets erbij. Juist de combinatie van zoute blauwe kaas zoals Stilton met de zoete wijn is een match made in heaven, maar pure chocolade met een Ruby port is ook niet verkeerd. Loopt het water je al in de mond en wil je je portkennis ook vergroten? Op mijn website kun je de volgende portavond op zaterdag 15 februari 2020 vinden. À sua saúde!

Ribera ontraadseld, de andere beroemde Spaanse wijngaard met een R!

Als je mij vraagt naar welk wijnland mijn voorkeur gaat, roep ik meestal Italië of Duitsland. Maar in Spanje gebeuren op wijngebied ook veel interessante dingen. Reden voor mij om op 4 juni, op uitnodiging van het Amsterdamse Reclameburau Pich Pr, aanwezig te zijn bij de masterclass door Master of Wine Cees van Casteren over wijnen uit Ribera Del Duero. De 4 verschillende flights rode wijnen werden gecombineerd met 4 kleine gerechtjes uit de keuken van hotel Sofitel the Grand in Amsterdam.

SPANJAARDEN ZIJN GEEN WIJNDRINKERS

Spanje heeft na Zwitserland de meeste bergen en beschikt daardoor over veel verschillende microklimaten en bodems. Tot 30 jaar geleden werd er door politieke omstandigheden nauwelijks geëxporteerd en daarnaast beschikt Spanje over een zeer matige interne wijnmarkt. Spanjaarden drinken vooral bier en gintonic en 16 liter wijn per persoon per jaar ( ter vergelijk: Nedelanders drinken 23 liter per persoon per jaar).

KWALITEITSSLAG DOOR TOETREDING EU

De Toetreding tot de EU bracht Spanje als wijnland betere tijden. Er kwam meer wet- en regelgeving en er kwamen fondsen beschikbaar voor modernisering. Slechte gebieden werden gerooid en oude druivenrassen meer in ere hersteld. Goed voorbeeld hiervan is het project van wijnhuis Torres om oude rassen op te sporen. telkens als een wijnboer een onbekende druivenstok tegenkomt, kan hij dit melden en gaat men bij Torres aan de slag om uit te zoeken om welk druivenras het gaat.

Ribera del Duero

DE HEL OP AARDE MET EXTREME OMSTANDIGHEDEN

In deze masterclass ging het alleen over Ribera del Duero ( bijna 21.000 ha) met wijngaarden op 750-800 meter hoogte, gelegen tussen Bilbao en Madrid. Qua klimaat kan het hier de hel op aarde zijn. In de zomer kunnen de temperaturen oplopen tot 40 graden met grote droogte als gevolg. De zomertemperatuur is als gevolg van de hoogte ’s nachts echter veel lager, waardoor de wijnstokken kunnen afkoelen wat weer goed is voor het behoud van de zuren en de kleur. Vanaf de late herfst tot in het voorjaar vormt vorst een constante zorg omdat de temperaturen soms kunnen dalen tot zelfs -20°C. Voorts kan de wind onbeschutte wijngaarden beschadigen. 

TEMPRANILLO IS KING!

Belangrijkste druif is hier de tempranillo (ook tinta del país of tinto fino fino genoemd) , waar bijna alle wijnen van worden gemaakt. Na toekenning van de D.O. in 1982 werden veel wijngaarden herplant en alle soorten bodega’s, variërend van kleine familiebedrijven tot grote coöperaties en wijndomeinen, begonnen te investeren in moderne vinificatietechnologie, waardoor de kwaliteit erg omhoog ging.

Opmerkelijk is ook het feit dat er veel oude wijnstokken staan: 50 % is meer dan 50 jaar oud!

3 GOLVEN IN DE WIJNBOUW

In de afgelopen jaren is er sprake geweest van 3 golfbewegingen:
*Traditioneel wijnmaken
*Minder gebruik van Amerikaans eiken voor de rijping
*Meer nadruk op individuele wijngaarden zoals in de wijnbouw in
Bourgogne

OOGSTKWALIFICATIES

Oogstjaar01020304050607080910111213141516
KwalificatieUZGZGUZGGZGZGUUUZGGZGUZG

U   =  Uitstekend 
ZG = Zeer Goed 
G   = Goed
M   = Matig 
S   = Slecht

4 WINEFLIGHTS

De wijnen, allen van de tempranillo druif, werden gepresenteerd in 4 flights, waarbij we begonnen met een Rosado die op mij niet veel indruk maakte. Daarna proefden we 3 wijnen met weinig houtrijping uit 2018, gevolgd door 3 Crianza’s uit 2015 en 2016 waarna we afsloten met 3 Reserva’s uit 2004, 2013 en 2014. De wijn die het meest aansprak was de Mirat Reserva van Bodegas Valdevinas uit 2004, die ondanks zijn leeftijd nog erg vitaal en fruitig overkwam. Een heerlijke wijn!
Zie hier wat Andreas Larsson, de beste sommelier ter wereld in 2007, over de wijn zegt.

GEEN 1 EN 1 IS 3 ERVARING

KALFSZWEZERIK. SJALOT, KNOFLOOK EN MAYONAISE
OSSENWANG, PREI, KAVIAAR, KROKANTE UI

Het was leuk en leerzaam om de verschillende wijnen van de tempranillo uit Ribera del Duero naast elkaar te proeven. De verschillende gerechtjes smaakten erg lekker maar waren in het algemeen helaas te uitgesproken en te hoog op smaak voor de wijnen. Hier blijkt maar weer dat wijn en spijs vaak een uitdaging is.

“Perhaps more than anything, realness is what strikes me about Spain”
James Suckling

Dream big


Afgelopen maandag konden wijnprofessionals en later op de middag consumenten ervaren wat Californië aan wijn te bieden heeft. Het was alweer de 15e editie van een twee jaarlijkse door Perwijn georganiseerde overzichtsproeverij die werd  gehouden in het mooie nieuwe hotel QO in Amsterdam.  Alles in dit hotel draait om energie en ik kan niet anders zeggen, het was een energieke middag! Master of Wine Cees van Casteren praatte ons in een masterclass bij over zijn reizen naar Californië.

Californische wijnen staan vooral bekend als blockbusters, wijnen met veel smaak, houtrijping en alcohol en een hoge prijs. Cees had een serie wijnen voor ons uitgezocht die een wat meer Europese en  ingetogen stijl lieten zien. Wijnen zoals Sandi Chardonnay Rita’s Crown  en Domaine de la Côte Pinot Noir Memorius  uit Santa Rita Hills (beiden te koop via Flex4Wine) waren  goede voorbeelden hiervan.

MW Cees van Casteren
Hotel QO

Belangrijk bij de wat frissere stijl zijn de openingen naar de oceaan in het wijnlandschap die, naast de ochtend mist, voor verkoeling zorgen.

Cees vertelde over de geschiedenis van Californië aan de hand van een aantal diepte en hoogtepunten. Van de Goldrush in 1856, een jaar waarin ongeveer 210.000 kisten wijn werden verkocht naar 2018 met 220 miljoen 9 liter flessen! En dat ondanks de drooglegging ( 1919-1933).

Wat mijlpalen:

  1861: oprichting  eerste Napa Winery  door Charles Krug.
 1933: Ernest en Julio Gallo richten Modesto op
 1934: oprichting Wine Instititute of California
 1935: oprichting University of California ( UC Davis)
 1966: Robert Mondavi
 1976: The Judgement of Paris

JUDGEMENT OF PARIS

De Paris Wine Tasting of 1976—oftewel de Judgment of Paris—was een wijncompetitie die op 24 mei in 1976 door de Engelse wijnhandelaar Steven Spurrier georganiseerd werd, waarbij Franse topwijnproevers twee blinde proeverijen uitvoerden: één van top kwaliteit Chardonnay’s uit Bourgogne en Californië en één van rode Bordeaux wijnen en cabernet sauvignon wijnen uit Californië. In beide categoriën scoorden de Amerijkaanse wijnen het best. Chateau Montelena bij de witte wijnen en Stag’s  Leap bij de rode wijnen, Iets wat Spurrier nooit verwacht had. Er werd besloten om de uitslagen geheim te houden totdat een journalist van de Times er een klein artikel aan wijdde. Het hek was van de dam en Californië was direct verlost van het Calimero complex van Nieuwe Wereld wijnen. Over deze proeverij is overigens ook een erg leuke film gemaakt: Bottle Shock.

Hierna zag je de opkomst van diverse cultwijnen zoals Opus One. Het aantal Wineries in Napa steeg van 30 in 1976 naar 540 in 2018 met in totaal 8100 ha cabernet sauvignon.

ZINFANDEL, EEN DRUIF MET UITDAGINGEN
Dé druif van Californië is de zinfandel maar het is zeker geen gemakkelijke druif. Een te warme bloei geeft millerandage, het verschijnsel van ongelijkmatigheid in grootte en rijping van de druiven in één en dezelfde druiventros. De druif geeft normaal teveel fruit en moet sterk uitgedund worden om een goede wijn te garanderen ( groene snoei) 

Groene Snoei

De zinfandel rijpt zeer ongelijk en de oogst is handwerk. De schil van de druif is erg dun en droogt gemakkelijk uit waardoor je snel veel alcohol in de wijn krijgt met als risico het vastlopen van de vergisting( zgn stuck fermentation). Met een paar druppels regen of twee weken mist is de kans op rot en schimmel heel groot.

Veraison

WHITE ZINFANDEL ( WHITE ZIN)

Naast de rode wijn van zinfandel, bestaat er ook een rosé versie.

White Zinfandel onstond als resultaat van  wijnmaker Bob Trinchero’s experiment om zijn  Amador County Zinfandel meer robuust te maken. Hij haalde wat van het druivensap weg en vergiste het als witte wijn met een licht rose kleur, ontstaan door de korte schilweking van de blauwe druiven. In 1975 bleef de vergisting echter haperen vanwege teveel suiker in het druivensap en hierdoor ontstond een lichtzoete versie. Door de populariteit van deze lichtzoete rosé groeide de wijnomzet van 25.000 9 liter flessen in 1980 naar meer dan 2 miljoen 9 liter flessen in 1987!

BREAD AND BUTTER

Op de overzichtsproeverij stonden 29 tafels met een “huge”aantal wijnen. Naast klasse wijnen van Wijnimport Bart ( Shafer Vineyards, Saintsbury en Delicato Family Vineyards) ,Poot agenturen ( met o.a Sebastiani) ,Verbunt Verlinden( Kendall Jackson) en Schug Caneros Estate, ook kleinere wijnhuizen zonder importeur in Nederland. Zoals bijvoorbeeld WX Brands met een aantal bijzondere etiketten.

De Bread and Butter Chardonnay. Als je liefhebber bent van een volle, romige, houtgerijpte Chardonnay, dan is dit jouw wijn! Bread staat in dit geval voor de houtrijping met aroma’s van toast en brioche. Butter verwijst naar de romigheid in de wijn veroorzaakt door de malolactische gisting waarbij de erg zure appelzuren in de wijn worden omgezet naar de minder zure melkzuren met als extraatje de romige smaak.

SDEN 3 PLUS

WIJNCURSUS VOOR GEVORDERDEN? SDEN 3 PLUS

“Is er nog een vervolg op de SDEN 3 cursus? Ik mis de wijnproefavonden en kom er zelf niet toe om een proefgroep te organiseren”,

Baal je er ook zo van dat je niet meer lekker met gelijkgestemde wijnliefhebbers onder begeleiding en toelichting kan proeven en mis je de gezellige avonden waarin kennis opdoen en proeven gelijk opgaan? Ik kreeg de afgelopen tijd regelmatig vragen of er niet een vervolg op SDEN 3 gemaakt kon worden.

Daarom heb ik een SDEN 3 PLUS cursus ontworpen waarbij de nadruk veel meer ligt op de belangrijkste druivenrassen en minder op het gebied. Per avond proeven we ( meestal blind)  tenminste 7 uitstekende kwaliteitswijnen van €10 tot €40 en vertel ik over de kenmerken van die druiven in verschillende streken en landen. Het gaat om 10 lessen, één keer per maand.

Omdat er ook vragen kwamen om meer info over wijn en spijs, heb ik 2 avonden in deze cursus over dit onderwerp ingepland.

We sluiten de cursus af met een les over mousserende wijnen volgens verschillende methodes gemaakt en uit verschillende landen.

Na iedere les ontvang je de proeflijst en info over de besproken druiven/wijnen.


Ook deelnemen aan deze unieke cursus?

Vanaf maandag 7 oktober start de volgende cursus.

Tijd:19.30 uur-22.00 uur

Kosten: €495  pp voor 10 avonden.

Meer info over de inhoud of je aanmelden? Stuur een mail naar keytowine@gmail.com of bel me op 06 22035492.

Wijncursus voor beginners in 2 avonden

Deze basis wijncursus is een tweedelige, praktijkgerichte wijncursus vooral gericht op het ervaren en genieten van wijn. Houd je van wijn en wil je er wat meer van weten? Dan is deze basiscursus een mooie gelegenheid om wat meer te weten te komen over wijn, een beetje theorie maar voornamelijk veel doen.
Je krijgt in twee avonden veel proefervaring en een goed beeld van wijn productie, wijnkenmerken en het leren combineren van wijn met gerechten. Je kunt aansluitend het basisdiploma Wijnvignet SDEN 1 behalen, wat landelijk erkend wordt. Kortom een leuke en informatieve inleiding in de wijn die je ook kunt gebruiken om verder te leren.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Voor wie is het Wijnvignet geschikt?

  • (Parttime) medewerkers horeca, wijnafdeling in supermarkt, wijnhandel, slijterij en groothandel.
  • Consumenten, wijnliefhebbers.
  • Geen toelating eisen (behalve de rechtmatige leeftijd om wijn te mogen proeven).

 

Wat is het niveau van het Wijnvignet?
Het niveau na het succesvol behalen van het examen betekent  dat de je in elk geval:
  • Een klein aantal veel voorkomende druivenrassen kent.
  • De belangrijkste klassieke en nieuwe wijngebieden (her)kent.
  • Een aantal basissmaken (bijvoorbeeld droog, zoet, fruitig, kruidig) van wijn kan onderscheiden en benoemen.
  • Een wijn- en champagnefles op juiste wijze kan openen.
  • Een fles wijn kan decanteren.
  • Enkele praktische serveertips kan geven zoals schenktemperatuur.
  • Enige kennis over verantwoord alcoholgebruik heeft.
  • Dankzij deze ‘brug’ beter voorbereid is op het SDEN 2 niveauwine-sden1_book

    Locatie: Wijnkoperij Henri Bloem, Levendaal 96-98, Leiden
    Tijd: De lesavonden duren van 19.45 tot 22.15 uur.
    Prijs: €110 p.p. (inclusief BTW, cursusboekje, en 8 proefwijnen per avond).

    AANMELDEN? VUL HET ONDERSTAAND FORMULIER IN OF BEL NAAR 06 22035492

 

Pasen, een nieuw begin.


easter-1259260_640

Okay, eerlijk is eerlijk. Natuurlijk is paaswijn, net zoals kerstwijn, oud- en nieuw wijn, asperge wijn en noem er nog maar een paar, verzinsels van de drankenhandel om meer omzet te genereren. Maar je begrijpt dat ik als wijnjuf en grote wijnliefhebber elke feestelijke of andere reden aangrijp om wijn met eten te combineren.

Bij Pasen horen de paashaas en paaseieren, symbolen die vroeger werden gebruikt om de terugkeer van de lente te vieren. En hoewel voor sommige medelanders Pasen blijkbaar het feest is van een bezoek aan de meubelboer of autoboulevard aan de rand van de   stad, is het natuurlijk van oorsprong het feest van een nieuw begin. Tijdens het schrijven van deze column is het ’s nachts echter nog steeds beneden nul en ben ik nog niet echt in voorjaarsstemming.

Uiteraard, een ei, ei,ei hoort er bij Pasen ook bij.

Maar wat voor wijn kies je dan? Eieren zijn meestal wat ronder van smaak, vooral als het eigeel de boventoon voert. Daarom is het belangrijk dat je wijnen kiest die ook wat ronder van smaak zijn zoals van de  chardonnay of  pinot blanc druif.

Bij Pasen horen voor mij ook meestal de eerste asperges. Maar is het niet te koud? Toch even gekeken op de website van de  Aspergeboerderij Noordam in Woubrugge, dé plek voor de eerste asperges in het Groene Hart. En ja hoor, de eerste stengels worden eind maart verwacht. Ijs en weder dienende, zullen we maar zeggen. En  om Aspergekoningin Angela Habraken uit Wellerlooi te citeren: “Asperges eet je niet, je viert ze!”

Als paaslunch serveer ik graag gegrilde asperges en een halfzacht gekookt eitje. Heerlijk met gerookte zalm. Ik schenk hierbij een wat frissere wijn zoals sauvignon blanc of grüner veltliner.

En bij het paasdiner eet ik traditioneel lam. Graag met een sappige Chianti Classico.

Ik wens iedereen gezellige en vooral warme paasdagen!

 

 

 

 

 

Marlene appels ‘daughter of the Alps’

Skiën, wijn en… Marlene appels

Denk je aan Zuid-Tirol, of Süd Tirol dan doemen er vooral beelden op van bergen waar je in de winter heerlijk kunt skiën en in de zomer eindeloos kunt wandelen. Het is ook een bijzonder wijngebied maar wat ik niet wist dat appels, naast wijn het tweede belangrijke exportproduct zijn. En we hebben het hier niet over zo maar een appeltje maar over diverse variëteiten van Marlene, het handelsmerk van het in 1995 opgerichte VOC consortium. De 5000 producenten en 13 coöperaties vormen in Europa de grootste afzetorganisatie van appels.

Marlene-appels-salade-2-jpg

Zuid-Tirol: perfect terroir 

Marlene appels zijn zo bijzonder omdat het unieke klimaat van Zuid-Tirol ervoor zorgt dat de appeltjes 300 dagen lang 2000 zonuren op hun mooie schilletje krijgen. Daarnaast is er een groot verschil in dag- en nacht temperatuur en dit zorgt, evenals bij wijndruiven, voor een perfecte zoet/zuur balans. Hierdoor begrijp je goed waarom het consortium gekozen heeft voor de slogan “My father is the mountain. My mother is the mediterranean sun. “I am Marlene – daughter of the Alps”

“I am Marlene – daughter of the Alps”

appels.jpg

Salade met Marlene Granny en Sylvaner

Tijdens een uitstekende lunch in de sfeervolle kookboekwinkel van mevrouw Hamersma proefde ik hoe de diverse rassen zoals de friszure Granny (opoe) Smith, mild zoete Red Delicious en Golden Delicious (gouden Liesjes) goed toegepast kunnen worden in de Italiaanse keuken. De oud-chefkok van Toscanini, Wallz Bossma kookte voor ons een  salade van radicchio, Marlene Granny Smith, speck, asiago-kaas en hazelnoten. Zuren, bitters, vet en knapperigheid in één gerechtje. Een goede combi! Hierbij een door Anfors geselecteerde loepzuivere sylvaner van Villscheider.

risotto

Risotto met Marlene Red Delicious en Pinot Nero

Het tweede lunchgerecht was een smeuïge risotto met Red Delicious en venkelworst met een licht anijsachtige smaak. Afgemaakt met een flink rasp Parmezaanse kaas voor de smaakversterking. De venkelworst is  één van mijn favorieten uit de Italiaanse keuken en wordt meestal geserveerd met pasta. Bij de risotto combineerden de balletjes worst echter ook goed en af en toe proefde je een stukje Red Delicious. Net genoeg en niet te overheersend. Erbij een fruitige Pinot Nero van Colterenzio. Niet de meest voor de hand liggen keuze, maar wil je een licht gekoelde rode wijn uit Alto Adige dan kom je al snel bij deze Pinot uit.
apfelstrudel

Als laatste een uit elkaar getrokken Apfelstrudel van filodeeg waarbij de rozijnen verwerkt waren in een bolletje Malaga ijs. Een combinatie van smeuïg en knapperig. De lichtzoete rode(!) moscato rosa van Franz Haas paste niet zo goed bij de Apfel maar wel goed bij het ijs. Leuk om weer eens een onbekende autochtone druif te proeven uit Italië.

Marlene appels zijn te koop bij de gespecialiseerde groenteman.

Recepten met Marlene appels zijn te vinden op Foodtube.

 

 

Fresh but not fast!

Wie mij een beetje kent, weet dat ik een grote liefhebber ben van de Italiaanse keuken. De recepten worden vaak gekenmerkt door het gebruik van verse en meestal lokale producten en in de bereiding vind je meestal niet de poespas en ingewikkeldheid van de Haute Cuisine uit Frankrijk. En wat de wijnen betreft is Italië hét land bij uitstek van de autochtone druivenrassen, zoals nebbiolo, sangiovese, peccorino en noem zo nog maar een paar honderd andere!

snail-424133_640

De Italiaanse republiek is ook het land waar de Slow Food beweging is ontstaan, als reactie op weer een nieuwe vestiging van McDonalds in Rome. Een aantal wijze mannen, waaronder Carlos Pétrini vonden het genoeg, basta, en besloten tot een offensief. Slow food staat voor goed voedsel, duurzaam geproduceerd tegen een eerlijke prijs. De slak is niet voor niets het symbool van de beweging.

Aan Slow food moest ik denken toen ik vorige week het kleine winkeltje binnenstapte van Beuling Charcuterie in de Vrouwensteeg in Leiden. Het water loopt je in de mond als je de lekkere hammen en worsten ziet liggen die op ambachtelijke, en (bij voorkeur) van lokaal geproduceerd, duurzaam vlees worden gemaakt. Het verduurzamen van vlees is volgens  eigenaar Eelco Wijnands nog ouder dan de weg naar Rome en mooi dat dergelijke producten gewoon in Leiden te koop zijn.

Zelf proefde ik één van de verrukkelijke patés die ze maken. Geen flauwe brei van ondefinieerbaar vlees, maar een zeer smaakvolle versie met smaakbommetjes vlees. Kijk zo hoort paté te smaken. Naast zelfgemaakte producten importeren ze ook vleselijke heerlijkheden zoals echte Jamón IbéricoPata Negra en lardo, het vette broertje van pancetta. Als je hier een flinterdun plakje van op een warm stokbroodje legt, smelt het weg en heb je een smaak…….

 

Waar ik nog graag reclame voor maak, zijn de charcuterieabonnementen die je via de webwinkel kunt afsluiten. Elke maand een plateautje comfortfood, wie wil dat nou niet?